Ерте, ерте, ертеде біздің іңкәр өлкеде, тек білімнен басқаға иық бұрмайтын заманда Тазаорман атты сұлу мекен болыпты. Бұл орманда сыңғырлаған бұлақтар ағып, алуан түрлі жасылды-қызылды гүлдер жайқалып, аң-құс атаулы тату-тәтті ғұмыр кешіпті. Орман шетінде кішкентай ғана, бірақ дүниеге қатты қызығатын Қоянды өмір сүрген екен.
Бір күні қою қара тұман арасынан Қояндыға белгісіз бейнеде ғажайып сығалап шығып: – Сен менімен өмірлік дос болсаң, сені бәрінен күшті, бәрінен бақытты етемін, – деп құлағына сыбырлапты.
Әдемі сөздерге арбалған Қоянды жүрегі дүрсіл қағып, сәл уақытқа ойланып тұрып қалыпты. Ойы сан-саққа жүгіріп, әдемі өмірді армандап кетеді. Кенет аяғын аңдап басқан орманның ең дана тұрғыны -Кірпі ата таяғына сүйеніп келіп: – Қарағым, сақ бол! Бұл белгісіз бейне – алдамшы дұшпан. Жеңіл өмірдің астында орны толмас өкініш болуы мүмкін. Оған жақындаған жанның қуатын тартып алып, жүрегін мұңға толтырады, – деп ақылын сараптады.
Ақсақалдың даналы сөзін тыңдаған Қоянды бірден кері бұрылып, белгісіз бейнедегі ғажайыптан алшақтай жөнеліпті. Күннің шұғылалы сәулесі жер бетіне шуақ шаша бастағанда, белгісіз бейне көзден ғайып болыпты.
Содан бері Тазаорманда мызғымас бір заң қалыпты:
«Денсаулық – ең үлкен байлық, ал жаман әдет – ең қауіпті дұшпан».
Осы оқиғадан кейін Қоянды болса кез келген істі сараптап, асығыстыққа салмай байсалдылықпен шешетін, тысырдан сақтанатын, өзгелерге дұрыс жол сілтейтін, пайдалы кеңес айтатын қоян атаныпты.
Олжас БОЛАТҰЛЫ,
Қызылорда облысы
Қармақшы ауданы
Т. Көмекбаев ауылы
6 сынып оқушысы