Есте сақта  «Ақылсыз адам есті алдайтын есірткі тұтынады»

Есте жоқ ерте бір заманда ақыл парасаты асқан патша болыпты. Оның бір ақылды уәзірі өте қартайғандықтан патшаға келіп, мені қызметімнен босат. Мен қартайдым, көп ауырамын,және жүрсем шаршап шалдығамын депті. Патша оны босатқысы келмиді. Өйткені ол уәзір өте ақылды еді. Сондықтан патша оған олай болса орныңа ең ақылды уәзір тауып бер дейді. Уәзір әрі ойланып, бері ойланып патша көңілінен шығатын адам таппайды. Уәзір патшаға:

-Уа ұлы патшам, мен лайықты адам таппадым. Ел ішінде ақылына көркі сай небір азаматтар бар шығар. Солардан іздейік,-дейді. Патша:

-Іздесек іздейік, бірақ қалай таппақпыз дейді.

-Ол үшін сынақ өткізсек,-деп ұсыныс жасайды.

-Олай болса сол сынақты сен жаса, мен бақылайын,-депті.  Уәзір өз орнына бас уәзір болатын жігітке іріктеу жүретінін айтады. Сөйтіп көптеген жігіттермен сұхбаттасып, барлығын жаратпайды. Бір кезде Қоймашы өз баласын мақтап, осы баламды сына дейді. Одан кейін Әскербасы да баласын әкеліп, сынаққа қос диді. Сөйтіп жатқанда бір білімді адам өз баласын халыққа қызмет етсін деп алып келеді

Оларға уәзір:

Адамға не зиян?

Табиғатқа не зиян ?

Не көңіл көтереді?,-  Соны біліп келіңдер дейді.

Арада белгілі бір уақыт өткенде үш жігіт те сынақтарын тапсыруға келеді. Бірінші қоймашының баласы сынаққа келеді. Уәзір:

-Ал, айта ғой, адамға не зиян, табиғатқа не зиян, не көңіл көтереді,-дейді. Сонда қоймашының баласы:

-Адамға ауыр жұмыс жасаған зиян, табиғатқа жылан зиян ал көңіл көтеретін нәрсе ол шарап,-дейді. Сонда уәзір:

-Дұрыс емес. Келесі келсін дейді. Екінші болып әскербасының баласы келеді. Ол: -Адамға дәрі ішу зиян, қасқыр табиғатқа зиян ал көңіл көтеретін нәрсе ол есірткі дейді. Уәзір ашуланып:

-Сенікі де дұрыс емес. Бұдан кейін кім бар,- дейді. Ғұламаның баласы кіреді. Ол:

-Табиғатқа ақымақ адам зиян, адамға ақылсыз іс зиян, ал адам көңілін көтеретін білім –депті. Бұған қуанған Уәзір неге бұлай дедің депті. Сонда жігіт:

-Ақымақ адам ішімдікке құмар болады, ол мас болса ортаны бүлдіреді. Ақылсыз адам есті алдатын есірткі тұтынады. Ол өзін және достарын құртады. Ал, білімді адам ибалы, тәрбиелі болады. Ол адам жақсы болады депті. Уәзір оқымыстының баласына риза болып, өз орнына уәзір  етіп қойыпты. Ал патша осы жас уәзірмен қартайғаншаел басқарыпты.